Э.Ирэхбаяр
Редактор
Улс төрийн нам
2025.08.28 16:37
659
Л.МӨНХБАЯСГАЛАН: Монголд шударга ёс алга гэж ярьдаг хэрнээ өөрсдөө дотоод сонгуулиа явуулж чадахгүй, хайрцаглаж байгаа нь буруу

АН-ын даргад нэрээ дэвшүүлэхээ зарласан, УИХ-ын гшүүн Л.Мөнхбаясгалангаас тодрууллаа.

Та намын даргад өрсөлдөх хэвээрээ юу, эсвэл нэрээ татах гэж байна уу?

ҮБХ-ны хурал 68 хувийн ирцтэй эхэлсэн. Намын дарга илтгэл тавилаа. Ажлаа өгье гэдгээ албан ёсоор мэдэгдсэн. Одоо ҮБХ намын даргын ажлыг авахаар тооллого явуулна.

Миний хувьд АН-ын даргад нэрээ дэвшүүлэхээ тав хоногийн өмнө зарласан. Тав хоног Монгол Улсад над шиг муу, муухай хүн байсангүй. Маш зохион байгуулалттай, асах ир мөнгө цутгалаа. Би мөнгийг нь бол дийлэхгүй. Гэхдээ ийм юманд нугарахгүй. Хүнийг хүний олноороо барьдаггүй юм.

Хайрцаглагдсан ҮБХ-оор намын даргаа шууд сонгоно гэж байна. Энэ нь дүрэм зөрчинө. Улмаар Дээд шүүх дээр бүртгэхгүй, дахиад хоёр тамгатай болох уу, гурван тамгатай болох уу, асуудал үүснэ. ҮБХ-ны хугацаа 2022 онд дуусчихсан. Одоо 160 орчим сумын намын хороо даргагүй байгаа. Мөн 15 аймаг, найман дүүрэг ялагдсан, даргагүй байгаа. Эд бүгд сонгуулиа хийж чадахгүй байгаа. Ийм нөхцөл байдалд ҮБХ-г хэдхэн хүн худалдаж аваад хайрцагласан. Одоо АН ардчиллаараа даргаа сонголоо гэдэг жүжгээ одоо болих хэрэгтэй.

Монголд уул уурхай гэсэн ганцхан төрлийн бизнес байдаг. Үе үеийн намын дарга, Ерөнхий сайд нар Эрдэнэтийн зэсээс квот авдаг, Оюутолгойгоос авлига авдаг, Тавантолгойгоос юу авах вэ гэдгээ шийддэг. Монгол дахь дараагийн бизнес бол банк. Энэ нь иргэдийг луйварддаг.

Би намын дарга болоод, намын удирдах албан тушаалуудыг зардаг, нөгөө намтайгаа хуйвалдаанд ордог, гадныханд найр тавьдаг, энэ бүхэнд эргэлт хийх гэсэн юм. Үүнд дургүй байна, хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Одоо тэгээд нэг нь нэрээ татаад, нөгөөх нь өрсөлдсөн болоод, тэрийгээ хүлээн зөвшөөрөх байх.

Би бол Ардчилсан намын жирийн гишүүдээс мандат авсан, нүүрийг нь харж чаддаг,  хүчирхэг намын дарга баймаар байна. Манай нам ийм байсан. Одоо намынхаа гишүүдээс сонгох, сонгогдох эрхийг нь булааж авч байна. Зөвхөн ҮБХ шийднэ гэнэ. Үүнийг АН-ын гишүүд хүлээн зөвшөөрч болохгүй. Энэ нь цааш явсаар байгаад монголын ард түмнээс сонгох, сонгогдох эрхийг нь булааж авна гэсэн үг.

Үндэсний хоёр том нам ээлж дараалан даргаа сонгох гэж байна. Зэсийн наймааг хэн толгойлох юм, хэн монголыг ядуу байлгах төлөвлөгөөг зурах юм, хэдэн хүн ашиг олж баяжих юм гэдэг наймаа л явагдах гэж байна. Үүнийг өөрчилье гэсэн юм. Өөрчлөгдөхгүй бол би энэ тоглоомонд оролцохгүй. С.Баярцогт, Б.Хурц нарын зурсан зургаар явах тоглоомд оролцохгүй.

Та намынхаа дотоод дүрмийг шинэчлэх төсөлтэй танилцсан уу? Ямар өөрчлөлт орж байгаа вэ?

Парламентад суудалтай намуудад улсаас санхүүжилт өгнө. Эмэгтэйчүүдийн квотыг 40 хувьд хүргэхээр болсон. Намын төлөөллийн төв байгууллага даргаа сонгодог болно гэсэн. Өмнө нь бол төлөөллийн төв байгууллага нь намын даргаа батламжилдаг, нийт гишүүдээсээ сонгодог сунгаа байсан. Тэр тохиолдолд АН ялж байсан. Түүнээс хойш байхгүй.

АН нэг тамгатай болсон ч дотоод хуваагдал нь хэвээрээ байгаа. Та намын дарга боллоо гэхэд энэ хуваагдлыг сааруулж чадах уу?

АН таван намын нэгдэл дээр үүссэн. Тиймээс фракцид хуваагдах нь хэвийн үзэгдэл. Би үүнийг буруу гэж үздэггүй. Гэвч энэ фракциуд гэмт хэргийн бүлэглэлд дагаар ороод,  бүгдийг мөнгөөр шийддэг болчихсон.

Бид өнөөдөр манай нам гурван сонгууль дараалан ялагдлаа, монголд шударга ёс алга гэж ярьдаг. Гэтэл дотоод сонгуулиа явуулж чадахгүй, хайрцаглаж байгаа нь буруу. Намайг дэмжихгүй гэж хайрцаглагдчихаад, миний нүдийг харж чадахгүй байна. Зүгээр ад үзэгдэх зоригтой байгаад, амжилт хүсэж болдоггүй юм уу.  Манай хэвлэлийнхэн намайг доромжилж, сэвж, цалингаа тавилаа. Би сэтгүүлч байхдаа Оюутолгойн гэрээнээс авлига авсан хүний тухай гадагшаа явж сурвалжилж ирсэн. Цацаж амжаагүй байсан. Одоо тэрийг цацаж болох юм.

Шууд дамжуулалт үзэх: