АНУ, Израил болон Ираны хооронд үүссэн зөрчил үргэлжилж магадгүй гэсэн болгоомжлолын улмаас дэлхийн хөрөнгийн болон эрчим хүчний зах зээлд тогтворгүй байдал үүсээд байна. Их Британи, АНУ-ын хөрөнгийн зах зээл лхагва гарагт өсөлттэй хаагдсан ч Азийн хэд хэдэн индекс гурав дахь өдрөө дараалан уналттай байлаа.

Лондонгийн хөрөнгийн бирж дээрх томоохон компаниудын FTSE 100 индекс болон Европ, АНУ-ын зарим индексүүд өмнөх хоёр өдрийн уналтын дараа өссөн бол Азийн зах зээл дээр хөрөнгө оруулагчдын болгоомжлол хэвээр байна.

Израил болон АНУ Иранд агаарын цохилт өгч эхэлснээс хойш Brent төрлийн газрын тосны үнэ 12 хувиар өссөн байна. Үүний зэрэгцээ Иран Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх хөлөг онгоцуудад заналхийлсний улмаас тээврийн хөдөлгөөн бараг зогссон тухай мэдээлжээ.

Тэнгисийн тээврийн мэдээллийн байгууллага Lloyd’s List Intelligence-ийн мэдээлснээр одоогоор 200 орчим нефть тээвэрлэгч танкер хөдөлгөөн хийх боломжгүй болж саатсан байна. Мөн хөлөг онгоцны даатгалын шимтгэл, ялангуяа АНУ, Их Британи болон Израилтай холбоотой хөлгүүдийн даатгалын үнэ огцом өсжээ.

Мягмар гарагт АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп шаардлагатай тохиолдолд АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүчин нефть тээвэрлэгч танкеруудыг хамгаалж, эрсдэлийн даатгалыг “боломжийн үнээр” олгоно гэж мэдэгдсэн байна. Гэвч шинжээчид энэ нь компаниудын болгоомжлолыг бүрэн арилгахад хангалтгүй байж болзошгүй гэж үзэж байна.

Хөрөнгө оруулалтын Quilter компанийн стратегич Линдси Жеймсийн хэлснээр, зах зээл нөхцөл байдлыг хэт өөдрөгөөр харж байгаа бөгөөд Иран Ормузын хоолойг ашиглах хөлөг онгоцнуудыг саатуулах хангалттай хүчин чадалтай аж. Тэрээр эрчим хүчний нийлүүлэлтийг хэвийн болгох бодит шийдэл нь цэргийн хамгаалалт бус, харин энхийн хэлэлцээр байгуулах явдал гэж онцолжээ.

Дэлхийн зах зээл дээр нефтийн үнэ өсөх нь Монгол Улсын эдийн засагт ч нөлөөлөх магадлалтай. Монгол Улс шатахуунаа ихэвчлэн Оросоос импортолдог бөгөөд дэлхийн нефтийн үнэ өсөхөд шатахууны импортын үнэ нэмэгдэх эрсдэлтэй.

Үүний улмаас шатахууны үнэ өсөх, тээврийн болон бараа үйлчилгээний зардал нэмэгдэх, улмаар инфляц өсөх боломжтой гэж эдийн засагчид үзэж байна. Мөн дэлхийн эдийн засгийн өсөлт саарах тохиолдолд Монголын гол экспортын зах зээл болох Хятадын эдийн засагт нөлөөлж, уул уурхайн бүтээгдэхүүний эрэлтэд тодорхой хэмжээнд нөлөөлөх магадлалтай байна.

Мэдээллийн эх сурвалж: BBC